Australia Diary 2; W.A. Thatse Ram Carlak In Dinti Tampi A Chuahtertu Pa

The Chinland Post| 2019 February 13

  • A min cu C.Y.O’ connor a si.
  • Mizapi caah rian a ṭuan tukmi pa
  • Thluakfak cikcek in a khuami caah khua a ruat tawn.
  • Cu lio ah cun an khua hi thatse rawn a si caah dinti an har ngaingai.
  • Mah caan lio ahhin an khua minung (Population) hi 50000 hrawng lawng an rak si. (Atu lio Halkha bantuk)
  • Khuami caah dinti a har tuk caah thatse le lungro lakah a vak i mizapi caah dinti chuak a kawl lengmang (Zinghmuh tlang i dinti kan rak kawl ithiamsang pawl he survey kan tuah acozah sin ah official report he bomhnak kan rak hal len bantuk in)
  • A khuami pawl zong hmunhma zoh ding in a sawm lengmang hna.
  • Amah cu Engineer thiamsang pakhat a si.
  • Voikhat cu ruah lo piin an khua in 39 KM a hlatnak ah tlangkar lak in dinti chuak a ṭha ngaimi Water source a hmuh.
  • Aa lawmh ning a chim cawk lo.
  • Dam nganpi kan sak lai, kan khua zapi dinti kan pek khawh lai a ti.
  • Mi zaapi caah dinti lak ding in biatung a derh. A cheu nih a si kho lo, a fawi lai lo an ti i an duh lo. Lung dong lo tein kum saupi aa zuam ṭ
  • Upa cheukhat nih an lungtlin pi caah amah hruainak in rian ṭuan hram an thawk.
  • Cu lio uktu sin in Project nganpi tuah ding in tangka an hal. A cheu baang in tangka an thlak piak.
  • CYO Connor nih cun lungtho ngai in a hruai hna.
  • Caan sau nawn an ṭuan hnu ah khuaruah har ngai thil a tlung.
  • A tuah lio pi ah ti chuahnak cerhpi put cu ti a ra ti lo. Ti a put tawn bantuk in a put ti lo. A pit bak ko.
  • Mi tampi nih amah cu an mawhchiat ṭhan hoi.
  • Amah nih cun lungsau tein hngak ko u. Vawlei kan tongh lio a si caah cerhti put (Spring) aa thleng mi a si. A chuak ṭhan te ko lai a ti hna.
  • Sihmanhsehlaw a ṭuan lio cuahmah ahcun zumh lo nak le mi tamtuk nih mawhchiat nak le ceihphainak, a si kho lomi a tuah ti bantuk in (Character Assassination) a tam tuk a ton tikah a lung a fak tuk hringhran i a thinlung cu kuai dih aa zaal. Zeihmanh nih a damh kho ti lo.
  • Ṭuan khawh nak thazaang a ngei ti lo.
  • Amah tein ti chuahnak cerhti put pawngte ah a va kal i mei thal in aa kap. Suicide aa tuah.
  • Caan arauh hlan ah thil khuaruah har a tlung ṭ Cerhti putnak zawn bak in dinti cu a chuak ṭhan ko.
  • Mi zapi cu an i lawm tuk. Sihmahseh law a ṭuantu taktak cu an hmu kho ti lo.

Mah hi tuanbia sawhsawh a si lo. A luan cia kum 100 lio ah Australia ram (Western Australia) Perth khua lipi ah a rak cang taktak mi a rak si.

  • Y.O’ connor hi Irish Engineer thiamsang pakhat a si. 11.1.1843 ni ah a chuak. 10.3.1902 ni ah a mah kum 59 a si ah a nunnak a dih.
  • A mah tuahmi Dampi hi “Mandaring Weir” tiah an ti. Perth khua chaklei 39 KM a hlatnak tlang kar ah a um. A hmun ah ka va zoh ve.
  • Tlang le Tlang karlak “Ngau thutlang le Ritkuang tlang” kar “Nawi” hrawng khi a lo ngai i Laimi kan pa Pu Ni Kung (Rtrd.Deputy Director GAD)fakngai in arakcawlcangh le Halkha caah baangai in arak tan len zong ka mitthlam ah a cuang ngai.
  • Mandaring Dam hi dinti an kham ning le treatment an tuah ning, Catchment Area an kil ven ning le pawngkam thing kung a hning hno ning ka va hmuh ve i a ṭha taktak.
  • Perth khualipi hi a tu lio minung 2 billion leng an si cang nain mitampi nunnak dinti zaalak in a pek khawh hna.
  • Perth khualipi nunnak cerhti put ah a cang ko.
  • kan hawi mifim cu a hlan kum 100 lio tein thil an rak tuaktaan cia cang.
  • Thatse ram a si caah Tlangcung Dam tampi an tuah i mizapi dinti an pek mi ka va hmuh ve.
  • Khuami hna cu “C.Y.O’ connor” cungah an tuah serning an i ngaichih tuk nain zei san a tlai ti lo. C.Y.O’ connor cu ram pumpi nih philh khawh lomi ramdaw tu Pasal ṭha ah an chiah.
  • Mandaring Dam pawng ah a mah philh lo nak lungphun le tuanbia a ṭialmi milem zuk nganpi zong a um.
  • Australia khualipi tampi ah amah philh lonak milem le lung caṭial an chiah hna.

Lawmhnak bia

            Australia ram ah thla 2 chung kan cam lio ah chin Community in siseh, laimi kan pa le vialte siseh, Khrihfabu in siseh, khua ram nan kan zoh pi, nan kan vahpi i thil theihtlei zoh felnak nan kan hmuhpi mi cung ah tampi kan i lawm. Kan lairam ah sharing tuah ding le Apply tuah ding kan hmuh mi tete ka langhter ṭhan te lai.

            Atu ka caṭial mi he pehtlai in “Mandaring Weir” a kan zohpi tu Perth khua um Pu Za Biak Thang le Wungong Dam,Churchman Brook Dam,Canning Dam le Dam dangdang ti peknak a ka hmuhpitu Pu Biak Hlun(Jenny pa) , Pi SuiKor (NgunCerChin nu) le zultu hna nan cungah lunglawmhnak chim cawk lo ka ngei.

Catialtu: Pu Thla Hre

Leave a Commnet

%d bloggers like this: