{"id":11524,"date":"2019-09-09T21:10:30","date_gmt":"2019-09-09T14:40:30","guid":{"rendered":"http:\/\/thechinlandpost.info\/?p=11524"},"modified":"2019-09-09T21:10:30","modified_gmt":"2019-09-09T14:40:30","slug":"2008-phunghrampi-remhnak-tlangcung-mi-nih-phunghrampi-ser-remhnak-ca-ah-chuahpi-mi-biatung","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thechinlandpost.info\/?p=11524","title":{"rendered":"2008 Phunghrampi Remhnak: Tlangcung mi nih Phunghrampi Ser\/remhnak ca ah Chuahpi mi Biatung"},"content":{"rendered":"<p><strong>Salai Ceu Bik Thawng| Chin Digest Vol 5, No. 2|<\/strong> Ralkap zong nih an hnatlak cang mi Phunghrampi 2008 remh nakding ca ah NLD Cozah nih tukum chung ah chungtel 45 in Kawmiti a hun ser i atu hi \u2018a hran\u2019 cu an lim cang ti a si. A ra lai mi July thla i tuah ding mi Parliament ah an chuahpi te lai. Mah ah cun biatak tein ceih (debate) a si cang lai. Tlangcung kan MP pawl nih teh zeitin dah an ceih ve te hnga? Tutan Parliament ah tlangcung party pa 10 nih \u1e6dhutdan an co &#8212; MP 57 hrawng an ngei. Tlangcung hmunhma dihlak tu cu 200 leng a um, Chin nih 21 kan ngei. Asinain Tlangcung MP 4\/3 cu Kawl party an si.<!--more--><\/p>\n<p>2008 Phunghrampi chung ah zeimawzat cu tutan ah an remh cang lai tik ah cu zawn ah Tlangcung mi kan covo__ kan pipu chan in kan aupi peng mi pawl aa tel khawh nakding, a tlawm bik ah Kawl hna pemh in aupi caan a si cang. Cucaah, Panglong thawk in nihin tiang kan ram tuanbia a dotdot ah Tlangcung buu le upa pawl nih an rak aupi mi biatung pawl cu a tanglei ah a tawinak tete in ka van langhter \u1e6dhan (Kawl ca in cathluan-sau in ka \u1e6dial mi a tawinak in Laica in ka leh \u1e6dhan mi a si)<br \/>\n<a href=\"https:\/\/thechinlandpost.info\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/Ceu-Bik-Thawng1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-7395\" src=\"https:\/\/thechinlandpost.info\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/Ceu-Bik-Thawng1.jpg\" alt=\"\" width=\"962\" height=\"651\" srcset=\"https:\/\/thechinlandpost.info\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/Ceu-Bik-Thawng1.jpg 962w, https:\/\/thechinlandpost.info\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/Ceu-Bik-Thawng1-300x203.jpg 300w, https:\/\/thechinlandpost.info\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/Ceu-Bik-Thawng1-768x520.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 962px) 100vw, 962px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>1947 Phunghrampi le Tlangcung mi<\/strong><br \/>\nPanglong Hnatlaknak ngah hnu ah Taingpiohpipioh Hluttaw ah Phunghrampi cu ser hram thawk a hun si tik ah Tlangcung mi pawl nih a lamkip in an duhning le an dirhmun cu an rak chuahpi cio. Asinain cu a tam-u cu cohlanpiak a rak si lo. Cu lak ah 7-2-1947 lio ah Shan, Chin le Kachin upa pawl nih rak ser mi Tlangcungmi Funtomnak Buu (SCOUHP) nih an chuahpi mi cathluan hi langhter ka duh. Cu buu nih Panglong meting thawk hlan deuh 6-2-1947 ni ah biafunnak an tuah mi pa (5) a um i cu lak ah &#8211;<br \/>\n&#8211; Kawl le Tlangcungmi pawl aa tlukrual mi covo ngeih ding [caang &#8211; 1nak]<br \/>\n&#8211; Rampi in chuah duh ah chuah khawhnak nawl ngeih ding [caang -5nak] ti hna an i tel (\u1015\u1004\u1039\u101c\u1036\u102f\u101c\u1000\u1039\u1005\u103c\u1032\u104a \u1042\u1040\u1041\u1048)<br \/>\nHi buu \u1e6dhiam\u1e6dhiam nih 21-4-1947 ni ah Committee of In\u1e6duiry sin ah biatung pa (7) an chuahpi \u1e6dhan. Cu lak ah a biapi mi hna cu &#8211;<br \/>\n&#8211; Tlangcung mi mahte khuakhannak lairelnak nawl (self-determination) tling tein ngah ding le duh tik poh ah rampi in chuah khawhnak nawl [caang (2)(a)(c)]<br \/>\n&#8211; Tlangcung mi kongkau he aa pehtlai mi Phunghrampi remh\/ser duh tik ah anmah aiawh palai pawl i cheu thum cheu hnih uak hnatlaknak lawng in tuah\/biakhiah ding [caang-5nak]<br \/>\n&#8211; Ramkomhpi Cozah vuanci pawl rian pek tik ah Kawl vuanci milu cu Tlangcung vuanci milu dihlak nakin zeitik hmanh ah tam deuh hlah seh [caang -7nak] tehna an i tel (The 1947 Constitution and the Nationalities: 1999)<\/p>\n<p><strong>1961 Taungkyi Civui le a pehpar<\/strong><br \/>\nTlangcung mi ramkhel upa 330 cu Shan ram Taungkyi khua ah Phunghrampi (1947) remh \u1e6dhan nakding ah 1961 kum June (8) in (16) tiang ton biaruahnak civuipi an rak ngei. Cu an meting ah Shan lei upa pawl nih an vun chuahpi mi Federal tungtlang pa (5) cu a rak kai mi palai dihlak nih hnatlaknak an ngei. Cu hna cu &#8211;<br \/>\n1) Kawl miphun ramkulh (state) pa khat ser ding<br \/>\n2) Ramkomh Parliament pa 2 cu nawlngeihnak tlukrual tein pek ding<br \/>\n3) Cungdot Parliament (\u101c\u1030\u1019\u103a\u102d\u1033\u1038\u1005\u102f\u101c\u108a\u1010\u1039\u1031\u1010\u102c\u1039) ah ramkulh nih palai milu zatceo cio in thlah ding<br \/>\n4) Ramkomh Cozah cu a tanglei \u100c\u102c\u1014 pawl tlaihter i a taang mi a dang nawlngeihnak (residuary power) pohpoh ramkulh(states) kut ah chiah ding,<br \/>\n\uf0a7 Ramdang pehtlaihnak<br \/>\n\uf0a7 Ramkomh(\u103b\u1015\u100a\u1039\u1031\u1011\u102c\u1004\u1039\u1005\u102f) runvennak<br \/>\n\uf0a7 Ramkomh batzet<br \/>\n\uf0a7 Phaisa tlap\/sernak<br \/>\n\uf0a7 Thirhri(\u1031\u107e\u1000\u1038\u1014\u1014\u1039\u1038) le caphawtnak<br \/>\n\uf0a7 Tlanglawng, vanlawng le tilawng pehtlaihnak,<br \/>\n\uf0a7 Ramkulhpi biaceihnak<br \/>\n\uf0a7 Rili-bual le ngunkhuai<\/p>\n<p>5) Ramkomh budget buaktlak tein \u1e6dthenphawtnak\u2026 hna hi an si (\u1031\u1019\u102c\u1004\u1039\u1005\u1004\u1039\u107e\u1000\u101a\u1039\u104a \u1042\u1040\u1041\u1048).<br \/>\nCu civuipi ah cun Ramkulh pawl Funtomnak Phu (\u103b\u1015\u100a\u1039\u1014\u101a\u1039\u1019\u103a\u102c\u1038 \u100a\u102e\u100a\u103c\u1010\u1039\u1031\u101b\u1038\u1021\u1016\u103c\u1032\u1095) zong an ser i a tanglei federal tungtlang pawl an thlaak (fehter) nolh. Cu hna cu &#8211;<br \/>\n&#8211; Phunghrampi i \u1e6dial lo mi nawlngeihnak pohpoh ramkulh (state) kut ah chiah ding,<br \/>\n&#8211; Ramkulh kip nih mah le Ramkulh Phunghrampi ngeih cio ding,<br \/>\n&#8211; Switzerland ram he aa lo mi Parliament phung hman ding,<br \/>\n&#8211; Ramkulh dihlak mahte uknak(complete autonomy) ngah ding,<br \/>\n&#8211; Ramkulh chung kongkau ah Ramkomhpi nih i thlaaknak nawl ngeih lo ding,<br \/>\n&#8211; Ramkulh kip nih Ramkomhpi in chuahnak nawl ngeih ding\u2026 tipawl (\u1015\u1004\u1039\u101c\u1036\u102f\u101c\u1000\u1039\u1005\u103c\u1032\u104a \u1042\u1040\u1041\u1048)\u104b<br \/>\nCu pin ah, Ne Win nih hramhram in uknak a chuh hlan zarh khat aa duh (24-2-1962) ah Yangon (\u1021\u101e\u1036\u101c\u108a\u1004\u1039\u1037\u101b\u1036\u102f) ah Federal Tungtlang Ceihmainak an tuah i Vuancichoh U Nu zong a kai. Cu ah cun Ramkulh pawl Funtomnak Phu aiawh in chairman Sao Khun Cho nih bia a chim mi ah \u2018Kawl miphun ramkulh pakhat ser ding\u2019 kong le \u2018nawlngeihnak a hlei mi (residuary powers) pohpoh ramkulh kut ah chiah ding(atu ah cun ramkulhpi kut ah a um cumu)\u2019 pawl biatung a chuahpi.<\/p>\n<p><strong>General Ne Win chan le 1974 Phunghrampi<\/strong><br \/>\nFederal phung kha rampi kehkuainak a si tiah Ne Win nih ralkp phung in a kan pen chung kum 25 chung ah tlangcung mi nih ramkhel kong chimrelnak nawl kan ngei ti lo. Kum 1970 hrawng ah khan \u2018Phunghrampi a thar in ka \u1e6dial lai\u2019 ti kaw mizapi sin ah ruahnak a hun hal. Cu tik ah Pu Lian Uk hruai mi Chin mino zaleng nih leklak tiah federal catluan an chuah pi i an kuat; nain hngap tiah a tlaih colh ve hna. An catluan chung ah tamdeuh cu a cunglei kan langhter mi pawl kha an si hna i phundang tete an van chap mi ruah awktlak pawl cu &#8211;<br \/>\n&#8211; Ramkulh kip nih (ral le ramkhel kong dah ti lo) ram dang he pehtlaih\/lungtlin minthutnak nawl ngeih ding [caang- 25nak]<br \/>\n&#8211; Ke ralkap ah ramkulh miphun cio nih a tlawm bik Brigade pakhat i tel ding [caang-20nak]<br \/>\n&#8211; Ramkulh kip nih mah le ramkulh thantar (flag) le tayeik hmannak nawl [caang-43nak].<\/p>\n<p><strong>Than Shwe chan le Nargis Phunghrampi<\/strong><br \/>\n1990 thimnak phichuak cu ralkap cozah nih a zulh duh lo caah 1993 kum ah National Convention a tuah i Phunghrampi \u1e6dial a thawk. Cu ah cun tlangcung in KIA tehna, MP hlun pawl hna zeimawzat cu an i tel ve nain an kaa an phih hna, an chim mi hnihkhat zong an hnawl piak hna. Cucaah hriamtlaibu pawl hrihhawhnak in tlangcung mi pawl cu anmah tein Ramkomh Phunghrampi le Ramkulh Phunghrampi \u1e6dial hram an thawk ve&#8211; zuamcawh (parallel process) in. Cu tawlrelnak ah biapi in \u1e6duanvo a la mi cu ENSCC\/ENC, EBO le FCDCC tehna hi an si. FCDCC nih Federal Phunghrampi \u2018The Constitution of the Federal Republic of the Union of Burma\u2019 a hran a \u1e6dialmi ah a biapi in nihin Phunghrampi(2008) remhnak ah zohchih a tlak mi hna cu &#8211;<\/p>\n<p>&#8211; Ramkulh (states) cu \u2018miphun ramkulh\u2019 le \u2018miphun-komh ramkulh\u2019 tiin ser ding, atu ramkulh (7) pin ah Kawl miphun ramkulh siseh, Tanintharyi le Irrawaddy miphun-komh ramthen\u2026tbk in ser ding [caang &#8211; 48(b)]<br \/>\n&#8211; Ramkulh cio nih mah le Phunghrampi ngeih ding [caang-50]<br \/>\n&#8211; Ramkulh a ngei rih lo mi miphun pawl hna ca ah mahte-uknak-nawl (self-administration) le Union Territory ngeihnak nawl [caang-53(b)]<br \/>\n&#8211; Ramkulh (state) thar ngeihnak nawl [caang-55, 56]<br \/>\n&#8211; Ramkulh kilvennak ralkap (\u103b\u1015\u100a\u1039\u1014\u101a\u1039\u101c\u1036\u102f\u103b\u1001\u1036\u1033\u1031\u101b\u1038\u1010\u1015\u1039) le ramthen palik ngeih ding [caang-54]<br \/>\n&#8211; Phunghrampi ah \u1e6dial lo mi nawlngeihnak vialte ramkulh kut ah chiah ding [caang-52]<br \/>\n&#8211; Ramkomh (central) ah runvennak, ramdang kong, chawkhelnak(phaisa), pehtlaihnak, fimcawnnak (post-graduate, since &amp; technology), ngandamnak, biaceihnak, sehzung tbk\u2026 nawlngeihnak pek [caang-103]<br \/>\n&#8211; Concurrent list ti mi nawlngeihnak i hrawm mi cazin phun 16 chiah a si [caang-104]<br \/>\n&#8211; Parliamentary ukphung hman [caang-114(d), 121]<br \/>\n&#8211; Rammi sinak le ramkulh mi sinak tiin citizenship pa hnih (USA bantuk) [caang-147]<br \/>\n&#8211; Ramkomh zung holh (official language) ah Kawl holh hman i ramkulh cio nih anmah le miphun holh kha zung holh ah hman chih khawhnak nawl (India bantuk) [caang-183]<br \/>\n&#8211; Tlangcungmi nunphung\/pupa-ro vawlei ngeihnak nawl [caang-195]<br \/>\n&#8211; Phunghrampi remh tik ah ram thum chuahhnih(2\/3) hnatlaknak lak ding [caang-203]<\/p>\n<p>Cupinah, ENC nih kum 2005 lioah Federal tungtlang an rak thlaak mi catluan ah; ramkulh phunghrampi sernak nawl, residuary power ramkulh nih ngeihnak nawl le secular state (biaknak ah hram bunh lo mi ram) ser ding tehna hi an rak chuahpi ve. Cutin EBO dirh\u1e6dhohnak in ramkulh cio nih mahle Phunghrampi zong a hran an rak \u1e6dial cio__ Chin Forum nih an rak ser mi a hran hna cu voi 5nak tiang an tharchuah cang i atu zong pehzulh hram kan thawk cuahmah.<\/p>\n<p><strong>NCA le Zabu 21 Panglong Civui<\/strong><br \/>\nNCA minthut ning in ramkomh huap remdaih chawnhbiaknak civui (Union Peace Conference -21st CP) cu Pu Thein Sein chan ah voi khat, Pi Suu Kyi chan ah voi thum tiin tuah a si cang i Pyidaungsu Accords ti mi ramkomh huap hnatlaknak zong 37 in voikhat, 14 in voikhat tiin 51 lungtlin a si cang. NCA pohmah 20(f) le 22(d) ning ahcun cu vialte cu Parliament ah chuahpi i a herhning in Phunghrampi remh ding khi a si. Asinain, ngaihchia ngai a si mi cu, mah vialte chung ah 99% cu phunghrampi remhnak ah \u1e6dhathnemnak an ngei lo. Tlangcung hriamtlaiphu pawl zong nih an i lungsi lo ngai nain ralkap le Kawl cozah he chawnhbiaknak hri a cat sual lai tiah a phungmen in min an thut mi a si lai.<\/p>\n<p>Cu 51 chung ah, Phunghrampi 2008 remh awktlak ah ruah mi Tlangcungmi covo hna cu; ramkhel section ah \u2018ramkhel le miphun ah tlukruannak um lai\u2019 ti mi le \u2018a kakip ah nu a tlawm bik 30% tel ding ti mi le vawlei kongkau ah \u2018ram mi nih vawlei ngeihnak nawl\u2019 ti mi pa 3 hi Phunghrampi ah remh\/chap awktlak cu an si. Kan chim cia bang, a dang pawl cu Phunghrampi ah a um cia, asiloah, telh lo zongah a poi lomi pawl an si.<\/p>\n<p>Amah belte, Zabu 21 Panglong ramkhel biaruahnak ah tlangcung phu\/upa pawl nih biatung dirh mi le aupi mi pawl__nihin tiang cohlan piak a si rih lo mi pawl belte tam ngai a taang rih. Cu hna pawl cu atu i Parliament ah ceihmai cuahmah mi Phunghrampi remhnak buantual ah tlangcung MP pawl nih chuahpi awk a si. Cu lak ah biapi deuhdeuh hna cu; rampi a min (Myanmar\/Burma min ruah \u1e6dhan ding), tlangcung mi mahte-khuakhannak nawl, Kawl miphun ramkulh pakhat ser ding, Federal ralkap (ramkulh humzualtu ralkap) ser ding, kokek thil mansung \u1e6dhenphawtnak phung (ramkulh nih tam deuh ngah duh), nuhrin holh in cacawnnak phung, rampi\/ram\u1e6dhen zung holh (official languages), biaknak kong (section 361\/2\/3 remh ding tepawl), tlangcung mi vawlei ngeih khawhnak tbk\u2026 Cu lawng si lo in FPIC ti mi rian pipuam \u1e6duan tikah tual\u1e6do\/a hmun-um pawl hnatlaknak lak hmasa ding tepawl hna zong Phunghrampi ah hrenh chih awk a si.<\/p>\n<p><strong>NCA leng in federal tungtlang ceihmainak<\/strong><\/p>\n<p>Kan theih cio bang NCA hi hma a kal lo. Cun min thu lo pawl hi a tam deuh le thazang \u1e6dhawng deuh an si fawn. Cucaah ramkhel biaruahnak hi NCA faiceukulh lawng in kalpi peng awk a \u1e6dha lo ti kha tlangcung hriamtlai le tlangcung party upa pawl nih kan lung a fiang. Cucaah federal ramkhel ah tlangcung mi dihlak kan i fun khawh nakding ah tiin \u2018Federal Tungtlang (principles)\u2019 cu hriamtlai le tlangcung party pawl (NCA minthu he thu lo he, UNA he NBF he) hmunkhat ah a thar in \u1e6dial cuahmah a si. Cucu a hran 3nak tharchuah (revise) liopi a si. A tam-u cu a cung i kan langhter mi biafunnak pawlisi \u1e6dhing pawl kha an si ko. Tlawmpal tete hun mersan mi pawl belte a um. Tck. ah, Parliamentary phung si lo in Presidential system in ramkomh cozah hi kalpi siseh law ti hna biatung chuahpinak a um. A hran lawng a si rih caah le, zapi sinah chuahpi rih lo mi a si caah cu tu cu tampi kan hun com lai lo.<\/p>\n<p><strong>Biafunnak<\/strong><\/p>\n<p>Phunghrampi remhnak ah ralkap an lung a thawh taktak lo ruang ah siseh, NLD cozah nih tlangcung mi a kan theihthiam taktak lo ruang ah siseh, Phunghrampi remhnak a ceihtu ding Tlangcung mi palai Parliament chung ah an tlawm tuk ruang ah siseh, tlangcung hriamtlai pawl Parliament chung ah ceihmai khawh a si lo caah siseh, tutan Phunghrampi remhnak ah tlangcungmi nih ruahchannak tampi ngeih awk cu a \u1e6dha lo. Asinain, a tlawm bik (a tlawmbik) a tanglei federal kong pehpar thil (10) tal hi cu an kan cohlanpiak awk a si hnga &#8211;<\/p>\n<p>&#8211; Ramkulh pawl mah tein Vuancichoh thim khawhnak nawl,<br \/>\n&#8211; Nuhrin holh in cacawn khawhnak nawl (Mother tongue based education system)<br \/>\n&#8211; Ramkulh miphun holh kha zung holh ah ser khawhnak nawl (India bantuk),<br \/>\n&#8211; Kokek thil mansung \u1e6dhenhphawtnak (ramkulh nih tamdeuh ngah duh),<br \/>\n&#8211; FPIC phung tling tein zulh ding,<br \/>\n&#8211; Biaknak ah i tlukruan ding (361-2-3 remh ding)<br \/>\n&#8211; Ralkap nih 25% thutdanh a lak mi le vuancizung a tlaih mi pawl khrih ding,<br \/>\n&#8211; Phunghrampi cacaang 201 remh i NDSC chung ralkap nawlngeihnak zorter ding,<br \/>\n&#8211; Phunghrampi (2008) i ramkomh upadi cazin (Schedule I) i a tamdeuh kha ramkulh upadi cazin (Schedule II) ah \u1e6dhial ding,<br \/>\n&#8211; Political post\/position ti mi cozah thutdan le diplomat pawl hmunhma pek tik ah 40% nak tlawmlo kha tlangcung mi hmunhma pek ding tbk\u2026<\/p>\n<p>Cu lawng si lo in, a cung i kan langhter cang bang, tlangcung mi pawl i kan lungthlitum a si mi, a pipuam deuh mi; miphun hoih in ramkulh ser ding (Kawl ramkulh pakhat ser ding), ramkulh Phunghrampi sernak nawl ngeih ding, federal ralkap ser ding, ramkulh palik a bing tein ser ding, Residual powers ramkulh pek dih ding, rampi in chuahnak nawl kham\/phihkhar lo ding\u2026 tipawl zong hrial awk \u1e6dha loin ceihhmai le biatung dirh ding a si. Cu thil pawl kan sersiam khawh hlan lo poh cu kan ram cu a dai kho taktak lai lo.<\/p>\n<p><strong><em>Chirhchan &#8211;<\/em><\/strong><br \/>\n&#8211; Universities Historical Research Center (1999). The 1947 Constitution and the Nationalities. Yangon, Myanmar; Innwa Publishing House<br \/>\n&#8211; Report of the Frontier Areas Committee of En\u1e6duiry, 1947<br \/>\n&#8211; \u1015\u1004\u1039\u101c\u1036\u102f\u101c\u1000\u1039\u1005\u103c\u1032\u103b\u1015\u1033\u1005\u102f\u1031\u101b\u1038\u1021\u1016\u103c\u1032\u1094(\u1042\u1040\u1041\u1048)\u104a \u1015\u1004\u1039\u101c\u1036\u102f\u101c\u1000\u1039\u1005\u103c\u1032 (\u1015\u1004\u1039\u101c\u1036\u102f\u1005\u102c\u1001\u103a\u1033\u1015\u1039\u104a \u1015\u1004\u1039\u101c\u1036\u102f\u1000\u1010\u102d\u1000\u1040\u1010\u1039\u108f\u103d\u1088\u1039\u1037 \u1015\u1004\u1039\u101c\u1036\u102f\u1005\u102d\u1010\u1039\u1013\u1010\u1039\u1010\u102d\u102f\u1094\u1000\u102d\u102f \u1021\u1013\u102d\u1015\u1078\u102c\u101a\u1039\u1016\u103c\u1004\u1039\u1037\u1006\u102d\u102f\u103b\u1001\u1004\u1039\u1038)\u104b<br \/>\n&#8211; \u1031\u1019\u102c\u1004\u1039\u1005\u1004\u1039\u107e\u1000\u101a\u1039(\u1042\u1040\u1041\u1048)\u104a \u101c\u1030\u1019\u103a\u102d\u1033\u1038\u1005\u102f\u103b\u1015\u100a\u1039\u101e\u1030\u1031\u1010\u103c\u101b\u1032\u1037\u101b\u1004\u1039\u1011\u1032\u1000 \u1015\u1004\u1039\u101c\u1036\u102f\u104b<br \/>\n&#8211; \u1001\u103c\u1014\u1039\u1019\u1010\u1039\u101b\u1039\u1000\u102d\u102f\u1018\u1014\u1039(\u1042\u1040\u1041\u1044)\u104a \u1015\u1004\u1039\u101c\u1036\u102f\u1005\u102d\u1010\u1039\u1013\u1010\u1039\u1019\u103d\u101e\u100a\u1039\u1005\u1005\u1039\u1019\u103d\u1014\u1039\u1031\u101e\u102c \u1012\u102e\u1019\u102d\u102f\u1000\u1031\u101b\u1005\u102e\u1016\u1000\u1039\u1012\u101b\u101a\u1039\u103b\u1015\u100a\u1039\u1031\u1011\u102c\u1004\u1039\u1005\u102f \u1010\u100a\u1039\u1031\u1006\u102c\u1000\u1039 \u1031\u101b\u1038\u1006\u102e\u101e\u102d\u102f\u1094\u104b<br \/>\n&#8211; \u1025\u102e\u1038\u1031\u101b\u108a\u1021\u1036\u102f\u1038\u104a \u1019\u107f\u1015\u102d\u1033\u1000\u103c\u1032\u108f\u102d\u102f\u1004\u1039\u1031\u101e\u102c \u103b\u1015\u100a\u1039\u1031\u1011\u102c\u1004\u1039\u1005\u102f\u1080\u1000\u102e\u1038 \u1010\u100a\u1039\u1031\u1006\u102c\u1000\u1039\u107e\u1000\u1015\u102b\u1005\u102d\u102f\u1094\u104b<br \/>\n&#8211; \u1006\u101c\u102d\u102f\u1004\u1039\u1038\u101c\u103a\u1014\u1039\u1019\u1088\u1014\u1039\u1038(\u1042\u1040\u1041\u1048)\u104a \u1015\u1004\u1039\u101c\u1036\u102f\u1000\u1010\u102d\u1000\u1040\u1010\u1039\u1019\u103a\u102c\u1038(\u1015\u1004\u1039\u101c\u1036\u102f\u1005\u102c\u1001\u103a\u1033\u1015\u1039\u1000\u102d\u102f \u101c\u1000\u1039\u1019\u103d\u1010\u1039\u1031\u101b\u1038\u1011\u102d\u102f\u1038\u1001\u1032\u1037\u107e\u1000\u1031\u101e\u102c \u1010\u102d\u102f\u1004\u1039\u1038\u101b\u1004\u1039\u1038\u101e\u102c\u1038 \u101c\u1030\u1019\u103a\u102d\u1033\u1038\u1019\u103a\u102c\u1038\u104f \u103b\u1015\u100a\u1039\u1031\u1011\u102c\u1004\u1039\u1005\u102f\u1021\u1031\u1015\u105a\u1031\u1040\u1016\u1014\u1039\u101e\u1036\u102f\u1038\u101e\u1015\u1039\u101e\u100a\u1039\u1037 \u1005\u102c\u1010\u1019\u1039\u1038\u1019\u103a\u102c\u1038)\u104b<br \/>\n&#8211; \u1006\u101c\u102d\u102f\u1004\u1039\u1038\u101c\u103a\u1014\u1039\u1019\u1088\u1014\u1039\u1038(\u1042\u1040\u1041\u1043)\u104a \u1010\u102d\u102f\u1004\u1039\u1038\u101b\u1004\u1039\u1038\u101e\u102c\u1038\u101c\u1030\u1019\u103a\u102d\u1033\u1038\u1019\u103a\u102c\u1038\u101c\u102d\u102f\u101c\u102c\u1038\u1031\u101e\u102c \u1016\u1000\u1039\u1012\u101b\u101a\u1039\u103b\u1015\u100a\u1039\u1031\u1011\u102c\u1004\u1039\u1005\u102f\u1005\u1014\u1005\u1039\u104b<br \/>\n&#8211; NCA \u101c\u1000\u1039\u1019\u103d\u1010\u1039\u1031\u101b\u1038\u1011\u102d\u102f\u1038\u1011\u102c\u1038\u1031\u101e\u102c \u1010\u102d\u102f\u1004\u1039\u1038\u101b\u1004\u1039\u1038\u101e\u102c\u1038\u101c\u1000\u1039\u1014\u1000\u1039\u1000\u102d\u102f\u1004\u1039\u1021\u1016\u103c\u1032\u1094\u1021\u1005\u100a\u1039\u1038\u1019\u103a\u102c\u1038\u1019\u103d \u103b\u1015\u100a\u1039\u1031\u1011\u102c\u1004\u1039\u1005\u102f \u107f\u1004\u102d\u1019\u1039\u1038\u1001\u103a\u1019\u1039\u1038\u1031\u101b\u1038 \u100a\u102e\u101c\u102c\u1001\u1036- (\u1042\u1041)\u101b\u102c\u1005\u102f\u1015\u1004\u1039\u101c\u1036\u102f\u1010\u1010\u102d\u101a\u1021\u1005\u100a\u1039\u1038\u1021\u1031\u1040\u1038\u1021\u1010\u103c\u1000\u1039 \u103b\u1015\u1004\u1039\u1006\u1004\u1039\u1011\u102c\u1038\u1031\u101e\u102c \u1021\u1031\u103b\u1001\u1001\u1036\u1019\u1030\u1019\u103a\u102c\u1038 (\u1042\u1040\u1041\u101b)\u104b<br \/>\n&#8211; NCA \u1005\u102c\u1001\u103a\u1033\u1015\u1039\u104a \u103b\u1015\u100a\u1039\u1031\u1011\u102c\u1004\u1039\u1005\u102f\u107f\u1004\u102d\u1019\u1039\u1038\u1001\u103a\u1019\u1039\u1038\u1031\u101b\u1038\u100a\u102e\u101c\u102c\u1001\u1036\u1019\u103d\u1010\u1039\u1010\u1019\u1039\u1038\u1005\u102c\u1021\u102f\u1015\u1039\u1019\u103a\u102c\u1038\u108f\u103d\u1004\u1039\u1037 \u103b\u1015\u100a\u1039\u1031\u1011\u102c\u1004\u1039\u1005\u102f\u101e\u1031\u1018\u102c\u1010\u1030 \u1005\u102c\u1001\u103a\u1033\u1015\u1039\u1021\u1005\u102d\u102f\u1000\u1039 \u1021\u1015\u102d\u102f\u1004\u1039\u1038(\u1041)(\u1042)\u1019\u103a\u102c\u1038\u104b<\/p>\n<p><strong>Theiternak:<\/strong> <em>Hi Capar cu Chin Digest Vol. 5, No. 2 (August 2019) ah Salai Ceu Bik Thawng nih a tialmi a si. Atu lio a cang cuahmahmi kong a si caah, Chin Digest Careltu sin ah hawihlan in kan hun tlangzamhnak hi a si. Catialtu Salai Ceu Bik Thawng cu Chulalongkorn University, Bangkok ah Master of Art in International Development a dihmi a si. Atulio, Chin party pathum fonh in dirh mi Chin National League for Democracy ah General Secretary a \u1e6duan cuahmah lio mi zong a si. Laica le kawl ca in capar tampi a \u1e6dialtu zong a si. ~ Editor\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Salai Ceu Bik Thawng| Chin Digest Vol 5, No. 2| Ralkap zong nih an hnatlak&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6499,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,7],"tags":[],"class_list":["post-11524","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-chin-digest","category-opinions"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11524","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11524"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11524\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11525,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11524\/revisions\/11525"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11524"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11524"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11524"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}