{"id":13997,"date":"2020-09-03T19:53:30","date_gmt":"2020-09-03T13:23:30","guid":{"rendered":"http:\/\/thechinlandpost.info\/?p=13997"},"modified":"2020-09-03T19:59:48","modified_gmt":"2020-09-03T13:29:48","slug":"hakha-sipin-nih-aithing-an-rialnak-kong-fianternak-le-hmuhning","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thechinlandpost.info\/?p=13997","title":{"rendered":"Hakha Sipin Nih Aithing An Rialnak Kong Fianternak le Hmuhning"},"content":{"rendered":"\r\n<p><strong>Salai Van Cung Lian &#8212;<\/strong> Tlanglo khuami Pi Van Bawi Hnem nih Aithing tun 23 cu August 25, 2020 zanlei suimilam 5 ah Hakha a phahpi. Tun 23 chungah tun 6 cu an inn ah a chiah chung i tun 17 cu Myoma Market (Pyidawtha Market) a thumi thil zuartu pawl sin zuarh ding in a kalpi. A tlai pah cang caah tun 6 le cheu lawng a zuarh manh hna i tun 10 le cheu cu market hmai ah chiah chung ding in thil zuartu pawl a chimh hna hnu ah a chiah taak.<br \/><br \/>Cucu a thaizing ah hlam ding in a va kal tikah Sipin nih an rak lak i compactor in an rial hi a si. An rialmi ah aithing lawng siloin a dangdang aa tel, nain aithing hi a tam bik a si, tiah Sipin lei in theih a si.<br \/><br \/>Aithing an rialmi a zat hi Sipin nih buri tun in tun 5 le cheu a si an ti nain a ngeitu nih tun 10 le cheu a si, a ti caah kaphnih chimmi aa khat lo.<br \/><br \/><strong>Sipin Nih A Tlaihmi Sipin Ta<\/strong><br \/><br \/>Sipin Upadi ning in Sipin nawl a buarmi mizei paoh tangka in dantat khawh a si bantukin thilri zong tlaih piak khawh a si. \u201cTlaihmi thilri cu sipin ta a si lai\u201d tiah Chin State Municipal Law (30 March 2013) dal 17 le dal 18 nak hna ah fiang tein a lang.<br \/><br \/>Sipin nih thilri a tlaih cang ahcun upadi ning in cun \u201cAmah Sipin Ta\u201d a si cang. Thilri tlaih piak timi hi Sipin nih nawl a buarmi pawl dantat ning \u201cningcang\/lam\u201d pakhat a si. Dantat ning dangdang a um rih.<br \/><br \/>Tahchunhnak ah, nawl a buarmi minung kha Chin State Municipal Law pohmah 76 in dan a tat duh ahcun Sipin nih dantat ningcang kongah thim ding pahnih a ngei (1) thilri maw a tlaih piak hna lai maw asiloah (2) phaisa in a tlawm bik 10,000 MMK in 50,000 MMK karlak a liamter hna lai dah, tihi a si.<br \/><br \/>Aithing rialnak kong he kan pehtonh ahcun aithing a ngeitu hi tangka liamter khawh a si asiloah a thilri\/aithing tlaih piak khawh a si. Aithing rial loin tangka in liamter khawh a si ve thiamthiam, tinak a si.<br \/><br \/><a href=\"https:\/\/thechinlandpost.info\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Pyidawtha_Market.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-14064 size-full\" src=\"https:\/\/thechinlandpost.info\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Pyidawtha_Market.jpg\" alt=\"\" width=\"2048\" height=\"1040\" srcset=\"https:\/\/thechinlandpost.info\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Pyidawtha_Market.jpg 2048w, https:\/\/thechinlandpost.info\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Pyidawtha_Market-300x152.jpg 300w, https:\/\/thechinlandpost.info\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Pyidawtha_Market-1024x520.jpg 1024w, https:\/\/thechinlandpost.info\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Pyidawtha_Market-768x390.jpg 768w, https:\/\/thechinlandpost.info\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Pyidawtha_Market-1536x780.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 2048px) 100vw, 2048px\" \/><\/a><\/p>\r\n<p><strong>Aithing Rialnak Kong Ah Sipin Lei An Dirhmun<\/strong><br \/><br \/>Hi kong ah Sipin lei in a bik in dirhmun pahnih an ngei. Pakhatnak ah \u201crule of law\u201d hi a si. Nain tangka liamter zong ah \u201cupadi\u201d ning tein dan pek\/tat a si zongah \u201crule of law\u201d thanter duhnak timhnak he aa tlak thiamthiam rih. Cucaah thilsining hoih in \u201crule of law\u201d hi thanchoter thiam a biapi tuk.<br \/><br \/>A pahnihnak Sipin lei an dirhmun cu \u201caithing\u201d hi a tam tuk caah hrawh piak loin a dang thil kan hrawh ahcun \u201cthleidannak a ngeimi kan lo lai\u201d timi thinphannak hi a si. Hi zawn ahhin Sipin caah biakhiah a har ngai ve. Hibantuk thinphannak ruangah aithing ngeitu nih Sipin ah nawlnak an tuah ko nain Sipin nih an pek duh\/ngam ti lo, ti khawh a si ve.<br \/><br \/><strong>Tlaihmi Sipin Ta A Si Ahcun A Hrawk Kho Maw?<\/strong><br \/><br \/>Sipin nih a tlaihmi thilri hi Sipin ta a si lai, timi upadi ah fiang tein a lang ko nain kha \u201csipin ta\u201d kha Sipin nih zeitin a tawrel lai, timi hi fiang tein upadi ah a um dih lo. Tutan ah Sipin nih aithing an rialmi hi upadi nih \u201chrawhnak nawl\u201d a pek hna si lem loin \u201ccommittee meeting ah an biakhiahmi\u201d a si caah a si deuh, tihi nihin upa pawl he biaruahnak in theih khawh a si. Nain \u201canmah ta\u201d a si cang ahcun \u201chrawhnak nawl zong\u201d an ngei thiamthiam tiah upadi mit in chim khawh a si ve thiamthiam.<br \/><br \/>Sipin upa cheukhat cu \u201ctlaihmi thilri cu Sipin ta a si lai timi upadi ah a um ruangah aithing tlaihmi cu Sipin ta a si cang timi dirhmun in maw aithing hi nan rial asiloah upadi ah tlaihmi thil cu hrawh khawh a si timi fiang tein a um ve caah maw nan rial? tiah ka hal hna tikah Sipin lei nih \u201cupadi ah a um caah kan rialmi a si\u201d tiah an ka let lo. An ka lehmi cu \u201cthingthei le tisik anhnah tibantuk cu saupi chiah awk a that lo caah tlaihmi paoh cu hrawh dih siseh tiah hlan deuh meeting ah biakhiahnak tuah a rak si cang\u201d tihi a si. Nain thingthei le tisik anhnah siloin thil dangdang (e.g. let-ta-ma thilri) tibantuk hi cu Sipin nih \u201clilam\u201d in zuar a rak si tawn, tiah Sipin lei in fianhternak an chim chih.<br \/><br \/><strong>Tlaihmi Tisik Anhnah Hrawh Peng Si Rih Dawh A Si<\/strong><br \/><br \/>An tlaih i an rialmi aithing hi cuai 170 fai a si lai tiah a ngeitu sin in theih a si nain Sipin lei nih an chim ning in cun cuai 170 ngaingai cu a si lo, tiah ruahdamh a si. Tun 5 le cheu a si, tiah Sipin nih an chim.<br \/>Hi vialte aithing hi a ngeitu sin pek than awk a that lo ahcun hrawh loin non-profit organization (e.g. ngaktah sianginn tibantuk) caah hlut khawh a si, tihi Sipin upa he biaruahnak ah ka chim tikah zapi nih cohlan a si lo, tihi fiang tein ka theih.<br \/><br \/>Cucaah, Sipin committee meeting biakhiahnak an let lo hlan chung cu tlaihmi thingthei le tisik anhnah cu hrawh peng a si rih lai, tiah chim khawh a si.<br \/><br \/><strong>Mino Bu Le Zatlang Bu Hna Nih Zeidah Kan Tuah Khawh?<\/strong><br \/><br \/>1. Pi Van Bawi Hnem a ruahnak ka hal tikah \u201caithing an ka tlaih piakmi kongkau ah buaibai siloin hmailei ah hibantuk a um lo nakhnga caah thlennak pakhat khat um sehlaw tihi ka duhmi a si\u201d, tiah a chim pin ah \u201crialmi aithing caah aithing in siseh phaisa in siseh cham than\u201d a duh lonak kong zong a chim caah tulio aithing rialmi ca thengte ah cawlcangh a herh lo.<br \/><br \/>2. Nain kan zatlang ah a harsami tampi an um. Cu pin ah Chin Ramkulh ah ei-awk thilchuak a tam lo caah Kalay lei in a rami facang, sa le tisik anhnah tampi kan ei cio hna. Cucaah, a chuakmi tlawmte hi Sipin nih hrawh loin phun dang deuh in a tawrel nakhnga Sipin Committee upa hna sin ah biatak tein tam deuhpi biaruahnak le chimphuannak tuah a herh.<\/p>\r\n<p><em>Hi hmuhning capar le fianternak cu catialtu amah pumpak nih a Facebook ah a tial ning in The Chinland Post ah catialtu hnatlaknak in kan thlah thanmi a si. ~ Editor\u00a0<\/em><\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Salai Van Cung Lian &#8212; Tlanglo khuami Pi Van Bawi Hnem nih Aithing tun 23&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11858,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[],"class_list":["post-13997","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-chin","category-opinions"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13997","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13997"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13997\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14066,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13997\/revisions\/14066"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11858"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13997"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13997"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13997"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}