{"id":25260,"date":"2023-11-27T14:54:12","date_gmt":"2023-11-27T08:24:12","guid":{"rendered":"https:\/\/thechinlandpost.info\/?p=25260"},"modified":"2023-11-27T14:54:12","modified_gmt":"2023-11-27T08:24:12","slug":"rihkhawdar-tio-khuami-he-biaruahnak-ningkel-tein-kan-umkal-%e1%b9%aduanhawl-kho-cang","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thechinlandpost.info\/?p=25260","title":{"rendered":"Rihkhawdar (Tio khuami) He Biaruahnak: \u201cNingkel Tein Kan Umkal \u1e6cuanhawl Kho Cang\u201d"},"content":{"rendered":"<p>#Interview<\/p>\n<p>Myanmar-India ramri ah a um mi Rihkhawdar khua um ralkap umnak (sakhaan) hmun 2 a si mi, \u1e6cio le Rih Ralkap umnak, Tat-kung sakhaan cu November 13 ah CNA, CDF-Zaniatram, PDA-Tedim, CDF-Thantlang le CDF-Hualngoram hna nih an lak khawh.<\/p>\n<p>Rihkhawdar khua hi Myanmar-India chawlehnak lam ah a um caah mipi himnak, hmunhma daihnak le zauk phung lennak hna a herh tiah khua hruaitu pawl nih an chim.<\/p>\n<p>Nitlak lei, Indo-Myanmar ramri chawleh pehtlainak (Boarder Trade) lak ah Tamu-Moreh hi No. 1 in a ngan bik a si. Rihkhawdar hi Indo-Myanmar Boarder trade No. 2 nak a si. Rihkhawdar ah ralkap camp 2 an lak hnu ah mipi uknak an dirh khawh cang i, khuachung uknak, daihnak le hruaining kong pawl cu The Chinland Post nih Rihkhawdar khua hruaitu Mino upa 2 hna he ton biaruahnak kan ngei kho.<\/p>\n<p><strong>TCP:<\/strong> November 13 ni Rihkhawdar um ralkap camp 2 lak hnu ah atuhi mipi uknak nan dirh khawh cang tiah kan theih. Nihin nan khuachung uknak le hruainak lei le nan khua sining nan kan chim kho hnga maw?<\/p>\n<p><strong>Lehnak:<\/strong> Rihkhawdar a sullam hi (Rih=Dil, Khua=Khua, Dal= Ngun)\u201d Ngun muisam cuang tlangcung tlak mi khua\u201d tiah an chim. Peng a umnak a kauh hi (780) acre a si. Rili a san (2966) ah tlak mi khua a si.<\/p>\n<p>Myanmar Administration zung nih (22.7.2002) kum ah ca number 100\/22-324\/ahthah 1 in cathanh ning in peng (town) ah an pek. Khuachung ah veng (2) an um. Rihkhawdar No. (1), Tiau khawmawi le\u00a0 Rihkhawdar No.(2) Tiau khawmawi veng tiah \u1e6dhen 2 in kan um.<\/p>\n<p>2022-2023 kum Rihkhawdar peng ah milu 5,219 kan um i pa milu 2,522 le nu milu 2,697 le inndawng 1,160 kan um.<\/p>\n<p><strong>TCP<\/strong>: Rihkhawdar mipi uknak kong ah \u1e6duanvo nan lak cuahmah ning nan kan chim kho hnga maw?<\/p>\n<p><strong>Lehnak<\/strong>: Pakhatnak ah sianginn kong siseh mu, nihin mipi uknak thawng in khuachung zong ah sianginn an kai kho cang. Rihkhawdar peng No. 2 ah cacawng mi milu dihlak KG-1=27, KG-II=26, G-1=40, G-2=36, G-III=18,G-IV=21, G-V=10 tiang an um i siangcachim \u00a014 an si.<\/p>\n<p>Sii-inn zong \u1e6dha tein kan awn khawh cang ko.<\/p>\n<p>Cun, kan nih khua hi Indo-Myanmar Boarder Trade No. 2 um mi kan si bantuk in Myanmar-Mizoram kahdohnak a dih hnu cun motor, thilri, minung umkal peng a si cang. Hlan ram daih lio bantuk tein (thilphorhnak) le chawlehchawhrol in pawcawn mi an umkal kho cang i \u00a0hlan bantuk tein thilphorhnak kong ah mino nih kan tawlrel khawh.<\/p>\n<p><strong>TCP<\/strong>: Hlan cozah lio bantuk in\u00a0 ramri luhchuah\/umkalnak caah tangka pek a hau maw?<\/p>\n<p><strong>Lehmi:<\/strong> Nihin ni tiang cu ramri gate hngak mipi ralkap sin le India gate hngak sin ah tangka pek a hau lo.<\/p>\n<p><strong>TCP<\/strong>: Rambuai hnu kahdohnak a um pah tawn mi ah khuachung in ramleng a zaam mi nan tam maw?<\/p>\n<p><strong>Lehnak<\/strong>: 2022 kum thawk in kan khua ah kahdohnak a um pah \u1e6dheu caah tiva ral lei Zokhawthar lei a zaam mi inndawng 256 in milu 1,134 an rak si. Cun, Sagaing ram\u1e6dhen lei a zaam mi inndawng 56 in milu 267, Yangon lei a zaam mi inndawng 1 le milu 6 tiah an dihlak ralzaam hi inndawng 313 le milu 1,412 hi 2022 kum chung ah an rak zaam.<\/p>\n<p><strong>TCP<\/strong>: Nihin caan khuachung ramdaihnak lei Security hi teh mizei phu nih dah \u1e6duanvo an lak?<\/p>\n<p><strong>Lehnak<\/strong>: CNA hi kan peng um mi sakhaan 2 laknak ah hruaitu bik an si. SAC ralhrang nih uknak a lak hnu ah kan khuachung ah tihtih phanphan in kan um peng. Atu CNA hruainak in CDF-Zaniatram, PDA-Tedim, CDF-Thantlang le CDF-Hualngoram thawng in SAC sakhaan 2 an lak cu kan lung a nuam. Cun, khuachung security hi CNA le CDF-Hualngoram nih \u1e6duanvo an lak.<\/p>\n<p><strong>TCP<\/strong>: Nai sakhaan kahnak ah tiva ral lei a zaam mi hna an rak kir pah cang maw?<\/p>\n<p><strong>Lehnak<\/strong>: Cheuthum ah cheuhnih cu an rak kir cang ko. Anmah le rian cio an \u1e6duan kho cang.<\/p>\n<p><strong>TCP<\/strong>: Khuachung ah zeibantuk in dah mipi uknak hi nan tuah?<\/p>\n<p><strong>Bialeh<\/strong>: CNA le CDF-Hualngoram nih hunhimnak (Security) an lak, khuachung mino phu nih uknak le hruainak vialte cu mino lei nih \u1e6duanvo kan lak ko.<\/p>\n<p><strong>TCP:<\/strong> Rihkhawdar hi SAC nih vun nam \u1e6dhan hna sehlaw mipi lei zeitin nan umtu ning a si hnga?<\/p>\n<p><strong>Bialeh:<\/strong> Ral kong cu CNA le CDF-Hualngoram an um ko le anmah hi kan bochan ko hna. Khuachung mipi le varal lei Zokhawthar kan unau hna nih a herh ning bantuk in kan ralkap le mipi cu kan si chung in \u1e6duanti kan i tim ko. Hlan zong ah Rihkhawdar le Zokhawthar mipi cu lungthin khat in harnak kan ton caan zong ah a \u1e6dang\u1e6di peng mi kan si.<\/p>\n<p><strong>TCP:<\/strong> Atulio mino kut ah uknak le hruainak a phanh bantuk in mino lei phu nih tulio nan dirhmun le hmailei nan i timh mi a um maw? Mipi sin ah adang dang na chim duh mi hna a um maw?<\/p>\n<p><strong>Bialeh:<\/strong> Si\u2026atu kan umnak hi hlan pu\/pa chan in Hualngoram a rak si bantuk tein kan ram\/kan vawlei ah mah tein khuakhan lairelnak hi Hualngoram chung a um mi mipi vialte kan lungthin ah a cam awk a si. Mino zong nih nihin dohthlennak kan tuah cuahmah mi zong hi Hualngoram tiah kan kilven\/kan zohkhenh\/kan sersiam timh mi zong a si.<\/p>\n<p>Cun, Kan ram hi Federal Democracy zauk phung tling tein kan hmuh hlan chung cu khuachung mipi le khuadang mipi pawl zong kan khua ah umkal le thil\u1e6dha lo tuah\/phurh a si ahcun mipi ralkap lei hruainak in mino bu he \u1e6dangrual \u1e6di ding in tawlrel kan timh.<\/p>\n<p>Kan I Lawm.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>#Interview Myanmar-India ramri ah a um mi Rihkhawdar khua um ralkap umnak (sakhaan) hmun 2&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":25261,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,145],"tags":[],"class_list":["post-25260","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-chin","category-conflict"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25260","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25260"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25260\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25262,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25260\/revisions\/25262"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25261"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25260"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25260"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thechinlandpost.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25260"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}